Groeiende aandacht voor krimp

Dit onderzoek gaat over de wijze waarop een aantal personen, die in deze scriptie ‘policy entrepreneurs’ worden genoemd, aandacht voor het onderwerp bevolkingsdaling hebben weten te genereren. De centrale vraag is welke strategieën ‘policy entrepreneurs’ gebruiken om het beleidsthema bevolkingsdaling te agenderen. Wat agendavorming inhoudt, wie of wat ‘policy entrepreneurs’ zijn en waarom deze centrale vraag relevant is, wordt in de volgende paragrafen uitgelegd.

Welke strategieën gebruiken ‘policy entrepreneurs’ om het thema bevolkingsdaling te agenderen?

Deze vraag zal aan de hand van een aantal theoretische en empirische deelvragen beantwoord worden. Die deelvragen zijn onderverdeeld in contextuele deelvragen, die bedoeld zijn om de specifieke casus die onderzocht is te begrijpen. De theoretische deelvragen geven een kader van waaruit de empirie gericht onderzocht en beter begrepen kan worden. De empirische deelvragen moeten, in combinatie met kennis van de context en de theorie, tot een beantwoording van de hoofdvraag leiden.

Bevolkingsdaling is een situatie die in sommige gebieden werkelijkheid is en voor sommige gebieden voorspeld wordt. Door een combinatie van ontgroening, vergrijzing en negatieve migratie daalt het inwonertal in sommige gebieden en wordt een daling van de totale Nederlandse bevolking rond 2040 voorspeld. Dat heeft gevolgen voor wonen, werken, voorziening, zorg, onderwijs, mobiliteit en ga zo maar door.
Het idee van bevolkingsdaling als een toekomstig probleem is echter een constructie. Het is een van de vele verhalen die over de bevolkingsontwikkeling verteld kunnen worden. Er zijn verschillende verhalen mogelijk over de vraag of en waar bevolkingsdaling zich wel of niet zal voordoen, welke oorzaken en gevolgen dat heeft en wie verantwoordelijk zijn voor een oplossing.
Het dominante verhaal in het maatschappelijke en politieke debat is dat bevolkingsdaling zich op steeds meer plekken voor zal doen en dat dit een structurele ontwikkeling is. Beleidsmakers, politici en bestuurders zouden daarop moeten anticiperen, om problemen te voorkomen. Dat verhaal werd echter een aantal jaren geleden nog niet zo breed gedeeld. Daar is een proces van agendavorming aan vooraf gegaan, waarin individuen dit verhaal onder de aandacht hebben proberen te brengen.

Universitaire Master Thesis